Author Archives: psychologion

Το ταξίδι της Μαρίας


Το ταξίδι της Μαρίας, ενός κοριτσιού με αυτισμό, μέσα από τη ματιά του μπαμπά της.


4 πράγματα που μπορείς να πεις σε μια μητέρα παιδιού με ψυχική ασθένεια


4 Things to Say to a Mom Raising a Child With a Mental Illness

Isolated. Cut-off. Forgotten. That’s how I sometimes feel as a mom raising children who have mental illnesses. Friends and family don’t know how to help, so they don’t.

Here are a few easy things you can say to brighten up the day of a mom whose life has changed because of mental illness.

1. “You’re a good mom.”

Too many of us carry around tremendous guilt that somehow, someway, our child’s illness is our fault. Some people still believe mental illness is solely based on nurture, but not nature. While mental illness can be brought on by environmental factorsI cannot tell you how many therapists, doctors and psychiatrists are still looking for a childhood trauma that caused my son’s anxiety and depression. There wasn’t one. Unless it was the time I let him cry it out in his crib when he was 6 months old. Or the time I made him finish his peas. Perhaps it was when I let him watch “Monty Python’s Holy Grail” when he was 7. (Nah, that just gave him a fantastic sense of humor.)

2. “I can’t understand what you’re going through.”

No, you can’t. Just like I can’t understand your stress level when you’re filling out college applications. But have you ever had your 7-year-old beat you in public? I have. All I could do was hold her tight and let her flail at me until her episode ended. And no, I did not appreciate the disapproving looks and tsk-tsks I got from the other moms at the park that day.

It’s important to remember books on parenting and conventional wisdom go out the window when your child is having a psychotic meltdown. Discipline, diets and rules do not work on my kid like they may work on yours. And yes, I have tried everything. And like you I’m doing the best I can.

3. “I see your child is (say something positive here)”

Both my children are beautiful and brilliant. They each have their own gifts and personalities. Please acknowledge something — anything — positive about them. I don’t get much positive feedback about my children. I don’t get to cheer my kid on at soccer games or attend the honor roll ceremonies. But I still need to hear something nice about them. Trust me, there are plenty of nice things to say. Don’t worry if it sounds minimal. “Bridget’s hair cut looks nice.” “Charlie smiled at me today.” I’ll take it.

4. “What do you need?”

Childhood illness is always heartbreaking and incredibly difficult for families. But when the illness is physical, it seems like friends and family come to the rescue offering support, prayers and even casseroles. But in my experience, when the illness is a mental one, friends and family stay silent or as far away as possible. Here are a couple of ways you can help:

– See items 1 – 3.

– Send a card. Just knowing someone is thinking about me will brighten my week.

– Give me a big, long hug.

– Invite my other children out for a few hours. Siblings of kids with mental illnesses need a break, too. They rarely get the attention they deserve, so a little from you would go a long way.

– Make a casserole – any meal for that matter. My kid may not eat it, but I’m tired of cooking to his palate. A woman can only eat mac and cheese so many times. When you drop it off, join me for a glass of wine and let’s have a chat.

Ψευδαίσθηση ή παραίσθηση;


Πολύ συχνά οι δυο αυτοί όροι συγχέονται στις καθημερινές μας συνομιλίες, ή ακόμα συχνότερα, ταυτίζονται. Στην πραγματικότητα, αποτελούν δυο διαφορετικές έννοιες που αναφέρονται σε διακριτές ψυχικές καταστάσεις.

Οι παραισθήσεις είναι πεποιθήσεις που δεν αλλάζουν, ακόμα και όταν το άτομο εκτεθεί σε αδιαμφισβήτητα επιχειρήματα για τη μη ισχύ τους. Το περιεχόμενο των πεποιθήσεων αυτών ποικίλει, ωστόσο έχουν παρατηρηθεί σε μεγάλη συχνότητα στην κλινική πρακτική οι παρακάτω κατηγορίες παραισθήσεων:

  • Οι παραισθήσεις καταδίωξης, που αναφέρονται στην πεποίθηση ότι το άτομο καταδιώκεται από κάποιον άνθρωπο, οργανισμό ή ομάδα, με στόχο να τον βλάψουν, να τον παρενοχλήσουν, να του προκαλέσουν κάποιου είδους καταστροφή. Ιδιαίτερα συχνή είναι η παραίσθηση ότι το άτομο παρακολουθείται συστηματικά από την αστυνομία.
  • Οι παραισθήσεις αναφοράς, δηλαδή οι πεποιθήσεις ότι ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος απευθύνονται στο άτομο. Για παράδειγμα, η χειρονομία ενός άλλου ανθρώπου, κάποιο σχόλιο που αναφέρεται (πχ. στην τηλεόραση) ή ακόμα και κάτι που συμβαίνει στο δρόμο, παρερμηνεύεται ως μήνυμα απευθυνόμενο στο άτομο.
  • Οι παραισθήσεις μεγαλείου, δηλαδή η πεποίθηση ότι το άτομο διαθέτει εξαιρετικές ικανότητες, δόξα, εξουσία ή πλούτη, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν συμβαίνει.
  • Οι ερωτομανείς παραισθήσεις, σε περιπτώσεις όπου το άτομο είναι πεπεισμένο ότι κάποιος είναι ερωτευμένος μαζί του, παρά τις αποδείξεις για το αντίθετο.
  • Οι σωματικές παραισθήσεις, που αφορούν στη λειτουργία σωματικών οργάνων και σε θέματα της υγείας του ατόμου. Ένα τυπικό παράδειγμα είναι η παραίσθηση ότι κάποια ζωτικά όργανα του ατόμου έχουν αφαιρεθεί και αντικατασταθεί από ξένα, ενώ δεν υπάρχουν ουλές ή τραύματα στο σώμα που να αποδεικνύουν ότι πραγματοποιήθηκε εγχείρηση. Ακόμα, έχει συχνά παρατηρηθεί η παραίσθηση ότι κάποιος εξωτερικός παράγοντας ελέγχει τη λειτουργία των οργάνων του ατόμου.

Σε όλες τις περιπτώσεις, το άτομο είναι απόλυτα πεπεισμένο ότι έχει δίκιο, ρυθμίζει τη ζωή του με βάση αυτό το δεδομένο και νιώθει ότι δεν έχει κανέναν έλεγχο σ’ αυτό που γίνεται.

Από την άλλη, οι ψευδαισθήσεις, είναι αντιληπτικές εμπειρίες που δεν πηγάζουν από κάποιο εξωτερικό ερέθισμα. Πρόκειται για πολύ ζωντανές και ξεκάθαρες εμπειρίες, που επηρεάζουν το άτομο σαν να ήταν αληθινές. Οι συνηθέστερες ψευδαισθήσεις είναι ακουστικές, αραιότερα συναντάμε οπτικές, ενώ ακόμα σπανιότερα οι ασθενείς περιγράφουν οσφρητικές, απτικές και γευστικές ψευδαισθήσεις. Οι ψευδαισθήσεις συμβαίνουν έξω από τον έλεγχο του ατόμου και γι’ αυτό το λόγο, το άτομο είναι πεπεισμένο ότι πρόκειται για  πραγματικό ερέθισμα και όχι κατασκεύασμα του μυαλού του.5117230-1x1-700x700

Στην κλινική πρακτική, το κυριότερο σημείο διαφοροποίησης μεταξύ παραισθήσεων και ψευδαισθήσεων είναι η απουσία ή παρουσία (αντίστοιχα) εξωτερικού ερεθίσματος. Για παράδειγμα, όταν ο ασθενής βλέπει μια τηλεοπτική εκπομπή και είναι πεπεισμένος ότι όσα λέγονται, απευθύνονται προσωπικά σ’ εκείνον (με κρυφά νοήματα και απειλές ενδεχομένως), πρόκειται περί παραίσθησης. Όταν όμως ακούει φωνές που δεν υπάρχουν, πρόκειται περί ψευδαίσθησης. Και οι δυο ψυχικές καταστάσεις αποτελούν συμπτώματα ψυχοπαθολογίας που συναντώνται κυρίως στη σχιζοφρένεια και σε άλλες ψυχωσικές διαταραχές, ή οφείλονται στη λήψη ουσιών (ναρκωτικών ή φαρμακευτικών) και πρέπει να αναφέρονται οπωσδήποτε σε ειδικούς, από τους ίδιους τους ασθενείς ή τους οικείους τους.

Εκφοβισμός: ένα βιντεάκι για παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς και όχι μόνο!


«Νίκησε τον νταή χωρίς να τον αγγίξεις»

Ο εκφοβισμός των παιδιών προβληματίζει τους εκπαιδευτικούς, προκαλεί ανησυχία στους γονείς (και πολλά ερωτηματικά για το πώς θα τον αντιμετωπίσουν) και φυσικά καταρρακώνει συναισθηματικά τα παιδιά-θύματα, τα απομονώνει, τα καθιστά πιο ευάλωτα. Μερικές ιδέες για το τι μπορούμε να κάνουμε, δοσμένες με σχεδόν χιουμοριστικό τρόπο:

Ομάδα «ΑναΚίνηση»

Sherborne Post
Πατήστε την εικόνα για καλύτερη ανάλυση


Λίγα λόγια για την Κινησιοπαιδαγωγική Μέθοδο Sherborne (Sherborne Developmental Movement) και την Ομάδα “ΑναΚίνηση”

Πρόκειται για μια μέθοδο που δημιουργήθηκε από τη Veronica Sherborne, Γυμνάστρια -Φυσικοθεραπεύτρια. Στόχος της μεθόδου είναι να εμπλέξει τους συμμετέχοντες σε μια διαδραστική και βιωματική μάθηση μέσα από το μοίρασμα κινητικών εμπειριών. Στην ομάδα “ΑναΚίνηση”, οι συμμετέχοντες θα μάθουν ξανά το σώμα τους: τα μέρη του σώματός τους, τον τρόπο που κινούνται, στο χώρο και στο χρόνο. Οι συμμετέχοντες θα κινηθούν μόνοι τους, μαζί με άλλους και εναντίον άλλων. Μέσα από την κίνηση, τις καλλιτεχνικές και άλλες βιωματικές δραστηριότητες θα αναζητήσουν τα προσωπικά τους όρια, πτυχές του εαυτού τους που ήξεραν αλλά δεν τους είχαν δώσει σημασία ή δεν ήξεραν και θέλουν να ανακαλύψουν. Για να γνωρίσουμε τον εαυτό μας πρέπει πρώτα να γνωρίσουμε το σώμα μας!


Στην ομάδα αυτή κανείς δεν θα αποτύχει. Όλοι είμαστε νικητές. Μέσα σε ένα θετικό κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης, οι συμμετέχοντες θα βιώσουν την επιτυχία. Θα αναζητήσουν τις δυνατότητές του και τους περιορισμούς τους. Οι περιορισμοί δεν προσεγγίζονται ως αδυναμίες ή ελλείψεις, αλλά ως όρια που μας προστατεύουν και μας βοηθούν να αναγνωρίσουμε μέχρι που μπορούμε να φτάσουμε.

Ο Θοδωρής Μπογέας είναι εργοθεραπευτής, εμψυχωτής ομάδων και Διεθνής Εκπαιδευτής της Κινησιοπαιδαγωγικής Μεθόδου Sherborne. Απόφοιτος του τμήματος Εργοθεραπείας από το Τ.Ε.Ι. Αθήνας, είναι υποψήφιος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Εργοθεραπεία από το Sheffield Hallam University. Εμψυχώνει (συντονίζει) ομάδες παιδιών και ενηλίκων για πάνω από 10 χρόνια. Είναι εξωτερικός συνεργάτης του Μουσείου Συναισθημάτων Παιδικής Ηλικίας, ενώ στην επαγγελματική του πορεία έχει ασχοληθεί με παιδιά με αναπτυξιακές διαταραχές, με ψυχοκοινωνικές δυσκολίες καθώς και με τις οικογένειές τους, εφαρμόζοντας ατομικά και ομαδικά προγράμματα εργοθεραπείας σε Κέντρο Ημέρας και Κέντρα Θεραπειών-Ειδικής Αγωγής. Έχει επίσης διεξάγει προγράμματα στην κοινότητα (ανοιχτές εκδηλώσεις, ομάδες υποστήριξης).

Στόχος του είναι να διευκολύνει τους ανθρώπους να ζήσουν στο μέγιστο, να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους και να συμμετέχουν στις καθημερινές δραστηριότητες/ καθημερινά τους έργα, που έχουν νόημα για εκείνους.


Για δηλώσεις συμμετοχής και περισσότερες πληροφορίες, θα μας βρείτε στα τηλ: 2110-192390 και 6947815265 και στο email:

Χτίζοντας γέφυρες ή τείχη απέναντι σ’έναν ψυχικά ασθενή


physical illness  Εκ πρώτης το καρτούν μοιάζει χιουμοριστικό, αλλά μόνο χιουμοριστικό δεν είναι. Η ψυχική ασθένεια αντιμετωπίζεται πολύ συχνά χωρίς κατανόηση, απερίσκεπτα, σαν να μην προσπαθεί αρκετά ο ασθενής για να βγει από μια δυσάρεστη κατάσταση, την οποία… «ελέγχει απόλυτα». Τα παραδείγματα από την κλινική πρακτική, πολλά. Ο σύζυγος που εκνευρίζεται γιατί η σύντροφός του «δεν προσπαθεί καν να κινητοποιηθεί» προκειμένου να ξεπεράσει την κατάθλιψη.Οι συνάδελφοι που κοιτούν περίεργα τον διπλανό τους, πάσχοντα από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, κατηγορώντας τον μεταξύ τους για εμμονές και ιδιόρρυθμες επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, σχολιάζοντας ότι «ο τύπος δεν θέλει τελικά να ξεκολλήσει απ’ ό,τι φαίνεται». Η μητέρα που έρχεται στο γραφείο για να συνεργαστούμε προκειμένου να βοηθήσουμε την έφηβη βουλιμική κόρη της και επιμένει πως «αυτό το παιδί είναι ανώριμο, της λέμε πως κάνει κακό στον εαυτό της και κάνει πως δεν καταλαβαίνει».

Πόσο βοηθιέται τελικά το άτομο που υποφέρει όταν γίνεται αποδέκτης μιας τέτοιας στάσης και συμπεριφοράς; Πόσο ενισχύεται να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια; Σε τελική ανάλυση, κατά πόσο ελέγχει όλο αυτό που του/ της συμβαίνει;

Μια πολύ σημαντική έννοια στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία είναι η ενσυναίσθηση. Ο Ψυχολόγος μπαίνει σε μια διαδικασία κατανόησης του βιώματος του ασθενή, χωρίς ωστόσο να χάνει την αντικειμενικότητά του ως παρατηρητής. Στην καθημερινή ζωή, η ενσυναίσθηση διευκολύνει την επικοινωνία, χτίζει γέφυρες ανάμεσα στους ανθρώπους, μπορεί να οδηγήσει σε επιτυχείς διαπραγματεύσεις και μπορεί να αποβεί πολύ βοηθητική για κάποιον που πάσχει/ πονάει/ προβληματίζεται/ έχει ανάγκη να ακουστεί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το παρακάτω βίντεο για την ενσυναίθηση, για τις διαφορές της με την απλή συμπάθεια, για την αξία της και τον καταλυτικό ρόλο που μπορεί να παίξει στις ζωές μας.